 Genel Usulsüzlük Cezası
Vergi kanunlarında yer alan, vergilendirmeyle ilgili ödevlerin yerine getirilmesi sırasında dikkate alınması gereken şekle ve usule ilişkin bir takım kurallara uyulmaması sonucunda usulsüzlük fiili işlenmiş olur. Bu durumda, söz konusu fiiller usulsüzlük cezası ile cezalandırılır. Usulsüzlük cezasını gerektiren fiiller Vergi Usul Kanunu’nun 352. maddesinde belirtilmiştir. Usulsüzlük cezası kesilecek mükellefler 6 gruba ayrılmış ve bu sınıflandırma “Kanuna Bağlı Cetvel” adıyla kanuna eklenmiştir.
Özel Usulsülük Cezası
Vergi Usul Kanunu’nun 353. maddesinde belirtilen bazı hallerde özel usulsüzlük cezası kesilir. Bu hallerden bazıları şöyledir:
- Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekli ve usul hükümlerine uyulmaması,
- Üzerindeki eksiklikler dolayısıyla hiç düzenlenmemiş sayılan belgeler,
- 7 günlük fatura düzenleme süresi içinde düzenlenmemiş faturalar,
- Serbest meslek makbuzu yerine fatura düzenlenmesi,
- Perakande satış fişi, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi gibi düzenleme zorunluluğu getirilmiş olan belgelerin düzenlenmemesi, bulundurulmaması, aslı ile örneğinin farklı tutarları içermesi gibi durumların tespiti.
Özel usulsüzlük cezası idare ile mükellef arasında sık sık uyuşmazlık konusu olmaktadır. Bu konuda istikrar kazanan yargı kararları uygulamaya yön vermektedir.
İşyeri Kapatma Cezası
31.07.2004 tarihinde yürürlüğe giren 16.07.2004 tarih ve 5228 Sayılı kanunun 60/1-c maddesi ile 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu'nda işyeri kapatma cezasını düzenleyen mükerrer 354. maddesi yürürlükten kaldırılmıştır.
VERGİ USUL KANUNUNDA YER ALAN VE 01/01/2010 TARİHİNDEN GEÇERLİ OLMAK ÜZERE UYGULANACAK OLAN HAD VE MİKTARLAR
Usulsüzlük Cezaları (VUK md. 352)
|
Mükellef grupları |
Birinci derece usulsüzlükler (TL) |
İkinci derece usulsüzlükler (TL) |
|
Sermaye şirketleri |
90,00 |
50,00 |
|
Sermaye şirketleri dışında kalan birinci sınıf tüccar ve serbest meslek erbabı |
57,00 |
28,00 |
|
İkinci sınıf tüccarlar |
28,00 |
14,00 |
|
Yukarıdakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi oranlar |
14,00 |
7,70 |
|
Kazancı basit usulde tespit edilenler |
7,70 |
3,50 |
|
Gelir vergisinden muaf esnaf |
3,50 |
2,00 |
Usulsüzlük fiili re’sen takdiri de gerektiriyorsa, tabloda gösterilen ceza tutarları 2 kat olarak uygulanır.
Bilgi vermekten çekinenler ile 256, 257 ve mük. 257. madde hükmüne uymayanlar için ceza (VUK mükerrer md. 355)
|
Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında |
1.000,00 TL |
|
İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında |
500,00 TL |
|
Yukarıda belirtilenler dışında kalanlar hakkında |
250,00 TL |
Tahsilât ve ödemelerini banka, benzeri finans kurumları veya posta idarelerince düzenlenen belgelerle tevsik etme zorunluluğuna uymayan mükelleflerden her birine, her bir işlem için yukarıda yer verilen tutarlardan az olmamak üzere, işleme konu tutarın % 5’i nispetinde özel usulsüzlük cezası kesilir.
Elektronik ortamda beyanname verilmesi mecburiyetine uyulmaması halinde kesilmesi gereken özel usulsüzlük cezası, beyannamenin kanuni süresinin sonundan başlayarak elektronik ortamda 15 gün içinde verilmesi halinde ¼ oranında, bu sürenin dolmasını takip eden 15 gün içinde verilmesi halinde ise ½ oranında uygulanır.
Özel Usulsüzlük Cezaları (VUK md. 353)
|
Özel usulsüzlük filleri |
Ceza (TL) |
|
1- Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu verilmemesi, alınmaması |
160,00 |
|
— Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek toplam ceza |
77.000,00 |
|
2- Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığı’nca düzenleme zorunluluğu getirilen belgelerin düzenlenmemesi, kullanılmaması veya bulundurulmaması |
160,00 |
|
— Her bir belge nev’ine ilişkin olarak her bir tespit için toplam ceza |
7.700,00 |
|
— Her bir belge nev’ine ilişkin bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza |
77.000,00 |
|
3- Maliye Bakanlığı’nca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; bulundurulmaması, günü gününe kayıt yapılmaması, yetkililere ibraz edilmemesi ve levha bulundurma, asma mecburiyetine uyulmaması |
160,00 |
|
4- Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uyulmaması |
3.500,00 |
|
5- Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerde kullanılma zorunluluğu getirilen vergi numarasını kullanmaksızın işlem yapanlara her bir işlem için |
190,00 |
|
6- Belge basımı ile ilgili bildirim görevini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen matbaa işletmecilerine |
570,00 |
|
7- 4358 sayılı Kanun uyarınca vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getirilen kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri, belirlenen standartlarda ve zamanda yerine getirmeyenlere |
770,00 |
|
8- Vergi Usul Kanunu’nun 127. maddenin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığı’nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına |
570,00 |
Yukarıda belirtilen özel usulsüzlükler sonucunda, vergi ziyaı da meydana geliyorsa, vergi ziyaının gerektirdiği vergi cezaları ayrıca hesaplanır.
Not: Ceza tutarları 393 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile duyurulmuştur.
VERGİ USUL KANUNUNDA YER ALAN VE 01/01/2009 TARİHİNDEN GEÇERLİ OLMAK ÜZERE UYGULANACAK OLAN HAD VE MİKTARLAR
|
MADDE NO |
KONUSU |
2009 YILINDA
UYGULANACAK MİKTAR (TL) |
|
MADDE 104- |
İlanın şekli |
|
|
|
1- İlanın vergi dairesinde yapılması
3- İlanın;
- Vergi dairesinin bulunduğu yerde yayımlanan bir veya daha fazla gazetede yapılması
- Türkiye genelinde yayımlanan gazetelerden birinde ayrıca yapılması |
1.500
1.500-150.000
150.000 ve aşması halinde |
|
MÜKERRER
MADDE 115- |
Tahakkuktan vazgeçme |
17,90 |
|
MADDE 177- |
Bilanço hesabı esasına göre defter tutma hadleri |
|
|
|
- Satış tutarı
2- Yıllık gayrisafi iş hasılatı
3- İş hasılatının beş katı ile yıllık satış tutarının toplamı |
119.000
168.000
67.000
119.000 |
|
MADDE 232- |
Fatura kullanma mecburiyeti |
670 |
|
MADDE 252- |
Muhtarların karne tasdikinde aldığı harç |
1,80 |
|
MADDE 313- |
Doğrudan gider yazılacak demirbaş ve peştemallıklar |
670 |
|
MADDE 343- |
En az ceza haddi |
|
|
|
- Damga vergisinde
- Diğer vergilerde |
7,60
16 |
|
MADDE 352-
|
Usulsüzlük dereceleri ve cezaları
(Kanuna bağlı cetvel) |
|
|
|
I inci derece usulsüzlükler |
|
|
|
1- Sermaye şirketleri
2- Sermaye şirketi dışında kalan birinci
sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı
3 - İkinci sınıf tüccarlar
4- Yukarıdakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi olanlar
5- Kazancı basit usulde tespit edilenler
6- Gelir vergisinden muaf esnaf |
89
56
28
14
7,60
3,50 |
|
|
II nci derece usulsüzlükler |
|
|
|
1- Sermaye şirketleri
2- Sermaye şirketi dışında kalan birinci sınıf tüccarlar ve serbest meslek erbabı
3 - İkinci sınıf tüccarlar
4- Yukarıdakiler dışında kalıp beyanname usulüyle gelir vergisine tabi olanlar
5- Kazancı basit usulde tespit edilenler
6- Gelir vergisinden muaf esnaf |
50
28
14
7,60
3,50
2 |
|
MADDE 353- |
Fatura ve benzeri evrak verilmemesi ve alınmaması ile diğer şekil ve usul hükümlerine uyulmaması |
|
|
|
1- Fatura, gider pusulası, müstahsil makbuzu, serbest meslek makbuzu verilmemesi, alınmaması
- Bir takvim yılı içinde her bir belge nevine ilişkin olarak kesilecek toplam ceza
2- Perakende satış fişi, ödeme kaydedici cihaz fişi, giriş ve yolcu taşıma bileti, sevk irsaliyesi, taşıma irsaliyesi, yolcu listesi, günlük müşteri listesi ile Maliye Bakanlığınca düzenleme zorunluluğu getirilen belgelerin düzenlenmemesi, kullanılmaması veya bulundurulmaması
- Her bir belge nev’ine ilişkin olarak her bir tespit için toplam ceza
- Her bir belge nev’ine ilişkin bir takvim yılı içinde kesilecek toplam ceza
4- Maliye Bakanlığınca tutulma ve günü gününe kayıt edilme mecburiyeti getirilen defterlerin; bulundurulmaması, günü gününe kayıt yapılmaması, yetkililere ibraz edilmemesi ile levha bulundurma ve asma mecburiyetine uyulmaması
6- Belirlenen muhasebe standartlarına, tek düzen hesap planına ve mali tablolara ilişkin usul ve esaslar ile muhasebeye yönelik bilgisayar programlarının üretilmesine ilişkin kural ve standartlara uymayanlara
7- Kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişilerce yapılacak işlemlerde kullanılma zorunluluğu getirilen vergi numarasını kullanmaksızın işlem yapanlara
8- Belge basımı ile ilgili bildirim görevini tamamen veya kısmen yerine getirmeyen matbaa işletmecilerine
9- 4358 sayılı Kanun uyarınca vergi kimlik numarası kullanma zorunluluğu getirilen kuruluşlardan yaptıkları işlemlere ilişkin bildirimleri, belirlenen standartlarda ve zamanda yerine getirmeyenlere
10- 127 nci maddenin (d) bendi uyarınca Maliye Bakanlığının özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibi adına |
160
76.000
160
7.600
76.000
160
3.500
190
560
760
560 |
|
MÜKERRER MADDE 355- |
Bilgi vermekten çekinenler ile 256, 257 ve mükerrer 257 nci madde hükmüne uymayanlar için ceza |
|
|
|
1- Birinci sınıf tüccarlar ile serbest meslek erbabı hakkında
2- İkinci sınıf tüccarlar, defter tutan çiftçiler ile kazancı basit usulde tespit edilenler hakkında
3- Yukarıdaki bentlerde yazılı bulunanlar dışında kalanlar hakkında |
1.600
760
560 |
|